Bisham Nepali
It is well acknowledged that Unified Nepal Communist Party (Maoist) formerly known as CPN – Maoist continuously outsmarted all other politico-military forces engaged in Nepali class struggle, that include existing oppressive Nepali state and political parties compliant to it, Indian expansionism and US imperialism along with their Nepali representatives as well as representatives of comprador and bureaucratic capital, politically as well as militarily since initiation of people’s war till election of Constituent Assembly (CA). Though recent political developments in Nepal and capabilities of UCPN – Maoists of handling existing political situation are being questioned by different quarters, gradual decline of Maoist power started from 12 point Delhi memorandum of understanding signed by representatives of CPN – Maoist and representatives of seven political parties in Nepal under auspice of Indian state on 22 November 2005. It is clear now that the MOU was a trap collectively built by all of anti-people forces to tame peoples’ aspirations for the state of working masses.
Saturday, September 12, 2009
Primary Contradiction in Nepali Revolution
Bhanu Poudyal
After demise of Monarchy, contradictions of Nepali society are changed with new equation and evolving production relations. Understanding these changes and reacting to them appropriately is not only necessary to resolve current social issues but also to advance Nepali revolution to its logical end. It also helps us to identify main enemy and direct all progressive forces against them.
After demise of Monarchy, contradictions of Nepali society are changed with new equation and evolving production relations. Understanding these changes and reacting to them appropriately is not only necessary to resolve current social issues but also to advance Nepali revolution to its logical end. It also helps us to identify main enemy and direct all progressive forces against them.
Constitution Drafting and Dalit Issues
Subas B K
Dalits in Hindu society are those clans who are designated to do physical labour by feudal rulers with help of Hindu theology to satisfy certain necessity of feudal production relation. These people are the manufactures or tools and weapons, entertainers, cleaners, tailors, shoe makers, and all other type of workers doing jobs needed to be done to run feudal society smoothly and to comfort the ruling class.
Dalits in Hindu society are those clans who are designated to do physical labour by feudal rulers with help of Hindu theology to satisfy certain necessity of feudal production relation. These people are the manufactures or tools and weapons, entertainers, cleaners, tailors, shoe makers, and all other type of workers doing jobs needed to be done to run feudal society smoothly and to comfort the ruling class.
सम्बिधान निर्माण र मानव अधिकार को प्रश्न
भानु पौड्याल
बिषय प्रवेश
बिश्वको नबिनतम गणतन्त्र नेपाल एउटा समतामूलक र त्यस अर्थमा नेपाली श्रमजीबि बर्गले सम्बिधान द्वारा प्रदत्त अधिकारको प्रयोग गर्दै बर्ग संघर्षको माद्यामबाट समाजबाद हुंदै साम्यबाद सम्म समाजलाई पुर्याउने मार्ग प्रशस्त गर्ने खालको गणतन्त्र हुनु पर्दछ भन्ने सम्पूर्ण प्रगतिशिल जनसमूहको चाहना हो। यसै अर्थमा हाम्रो गणतन्त्रमा मानव अधिकारको उच्चतम रुपको प्रयोग समेत हुनु आवश्यक हुने छ। मानव अधिकारको पहिचान, बिकास र प्रयोगको शन्दर्भमा मानव अधिकारको विश्व घोषणा पत्रलाई अझ बिकसित र परिमार्जित गरेर सापेक्षित रुपमा सम्बिधानको अङ्ग बनाईनु उचित हुन्छ।
बिषय प्रवेश
बिश्वको नबिनतम गणतन्त्र नेपाल एउटा समतामूलक र त्यस अर्थमा नेपाली श्रमजीबि बर्गले सम्बिधान द्वारा प्रदत्त अधिकारको प्रयोग गर्दै बर्ग संघर्षको माद्यामबाट समाजबाद हुंदै साम्यबाद सम्म समाजलाई पुर्याउने मार्ग प्रशस्त गर्ने खालको गणतन्त्र हुनु पर्दछ भन्ने सम्पूर्ण प्रगतिशिल जनसमूहको चाहना हो। यसै अर्थमा हाम्रो गणतन्त्रमा मानव अधिकारको उच्चतम रुपको प्रयोग समेत हुनु आवश्यक हुने छ। मानव अधिकारको पहिचान, बिकास र प्रयोगको शन्दर्भमा मानव अधिकारको विश्व घोषणा पत्रलाई अझ बिकसित र परिमार्जित गरेर सापेक्षित रुपमा सम्बिधानको अङ्ग बनाईनु उचित हुन्छ।
कम्युनिष्ट पार्टी भित्रको बर्ग संघर्षको बिडम्बना
बिषम नेपाली
कुनै पनि कम्युनिष्ट पार्टीले आफुलाई श्रमजीबि बर्गको दल मान्दछ। यो हिसाबले कम्युनिष्ट पार्टी भित्र गैह्र श्रमजीबि बर्गको प्रतिनिधित्व हुन सक्दैन। तर, नेपाल जस्तो सामन्ती आर्थिक र सामाजीक सम्बन्ध सहितको अर्ध औपनिबेशीक दलाल नोकरशाही पूँजीपतीको राज्य भएको देशमा कम्युनिष्ट पार्टीले औद्योगिक श्रमजीबि बर्ग, असङ्गठित क्षेत्रका निम्न वैतनिक कामदार हरु, कृषि मज्दुर, साना किसान, मद्यम किसान, घरेलु तथा कुटिर ऊद्योगीहरु, निम्न बैतनिक कर्मचारीहरु लगायत राष्ट्रीय पूँजीपतीहरु तथा अन्य राष्ट्रबादी शक्तिहरुको समेत प्रतिनिधित्व गर्नुपर्ने भएकोले पार्टी भित्रको बर्ग समिकरणको यथार्थपरक लेखाजोखा र ब्यवस्थपान सफल जनसंघर्षको एक महत्वपूर्ण पाटो हुन आऊंछ। यस सम्बन्धमा स्थापित माओबादी मान्यता के हो भने, श्रमजीबि बर्गको नेतृत्वमा अन्य सबै क्रान्तिकारी र ढुलमुले बर्गहरुलाई बृहत राष्ट्रीय हित र बर्गमूक्तिकोलागि परिचालित गरीनु पर्दछ।
कुनै पनि कम्युनिष्ट पार्टीले आफुलाई श्रमजीबि बर्गको दल मान्दछ। यो हिसाबले कम्युनिष्ट पार्टी भित्र गैह्र श्रमजीबि बर्गको प्रतिनिधित्व हुन सक्दैन। तर, नेपाल जस्तो सामन्ती आर्थिक र सामाजीक सम्बन्ध सहितको अर्ध औपनिबेशीक दलाल नोकरशाही पूँजीपतीको राज्य भएको देशमा कम्युनिष्ट पार्टीले औद्योगिक श्रमजीबि बर्ग, असङ्गठित क्षेत्रका निम्न वैतनिक कामदार हरु, कृषि मज्दुर, साना किसान, मद्यम किसान, घरेलु तथा कुटिर ऊद्योगीहरु, निम्न बैतनिक कर्मचारीहरु लगायत राष्ट्रीय पूँजीपतीहरु तथा अन्य राष्ट्रबादी शक्तिहरुको समेत प्रतिनिधित्व गर्नुपर्ने भएकोले पार्टी भित्रको बर्ग समिकरणको यथार्थपरक लेखाजोखा र ब्यवस्थपान सफल जनसंघर्षको एक महत्वपूर्ण पाटो हुन आऊंछ। यस सम्बन्धमा स्थापित माओबादी मान्यता के हो भने, श्रमजीबि बर्गको नेतृत्वमा अन्य सबै क्रान्तिकारी र ढुलमुले बर्गहरुलाई बृहत राष्ट्रीय हित र बर्गमूक्तिकोलागि परिचालित गरीनु पर्दछ।
मातृभाषाको बिकास या परमान्नद झाको भाषिक अराजकता
भानु पौड्याल
नेपालमा बोलिने करीब १२५ जीबित भाषाहरु मध्ये ९२ वटा भाषाहरु नेपाली सासक वर्गलाई आफ्नो अस्तित्वबोध गराउने हैसियत राख्दछन। कुना कन्दरामा बोलिने अन्य निम्छरा भाषा भाषीहरुको अस्तित्व उनिहरुबाहेक कसैलाई थाह छैन। सबैले या त आफ्नो, या शक्तिशालीहरुले बोल्ने गरेको भाषाको मात्र पैरवी गरिरहेको बेलामा ती लोपोन्मुख भाषाहरु र तीनिहरुसंग जोडिएका संस्कृतिहरु लोपै भएर जाने हुन कि भन्ने डर छ। तर, सिङ्गो राजनैतिक रङ्गमन्च भने सबै मातृभाषाहरुलाई केन्द्रीय राज्य यन्त्रको कामकाजको भाषा बनाउने प्रत्युद्पादक र निरर्थक बहसको चपेटामा अल्झिएको छ।
नेपालमा बोलिने करीब १२५ जीबित भाषाहरु मध्ये ९२ वटा भाषाहरु नेपाली सासक वर्गलाई आफ्नो अस्तित्वबोध गराउने हैसियत राख्दछन। कुना कन्दरामा बोलिने अन्य निम्छरा भाषा भाषीहरुको अस्तित्व उनिहरुबाहेक कसैलाई थाह छैन। सबैले या त आफ्नो, या शक्तिशालीहरुले बोल्ने गरेको भाषाको मात्र पैरवी गरिरहेको बेलामा ती लोपोन्मुख भाषाहरु र तीनिहरुसंग जोडिएका संस्कृतिहरु लोपै भएर जाने हुन कि भन्ने डर छ। तर, सिङ्गो राजनैतिक रङ्गमन्च भने सबै मातृभाषाहरुलाई केन्द्रीय राज्य यन्त्रको कामकाजको भाषा बनाउने प्रत्युद्पादक र निरर्थक बहसको चपेटामा अल्झिएको छ।
ब्यबहारबाद र बाह्रबुँदे सहमतीलाई हेर्ने प्रश्न
बिषम नेपाली
ब्यबहारबादले घटनाक्रमहरुलाई तर्क र अनुभूतीको आधारमा ब्यक्तिगत अनुभव समेतको तहबाट तात्कालीन सफलता र असफलतालाई हेरेर सत्य र असत्यमा पर्गेल्छ। सत्यलाई निरुपण गर्ने यो तरीकाले बस्तु वा घटनाको साङ्गो पाङ्गो र वस्तुनिष्ट अध्ययन गर्नु संभव नभएकाले मार्क्सबादीहरु सत्य निरुपण गर्दा ब्यबहारबाद र सारशङ्ग्रहबादको सट्टा द्वन्दात्मक भौतिकबाद र ऐतिहासिक भौतिकबादको प्रयोग गर्दछन्। बाह्रबूँदे सहमती र त्यसले ल्याएका सकारात्मक र नकारात्मक परीणामहरुको लेखाजोखा गर्ने क्रममा कतिपय मित्रहरुले ब्यबहारबादको प्रयोग गरीरहेको सन्दर्भमा मार्क्सबादी ढङ्गले यथार्थ प्रस्तूत गर्नुले नेपाली क्रान्तिको आगामी मार्ग तय गर्न मद्दत पुग्ने छ।
ब्यबहारबादले घटनाक्रमहरुलाई तर्क र अनुभूतीको आधारमा ब्यक्तिगत अनुभव समेतको तहबाट तात्कालीन सफलता र असफलतालाई हेरेर सत्य र असत्यमा पर्गेल्छ। सत्यलाई निरुपण गर्ने यो तरीकाले बस्तु वा घटनाको साङ्गो पाङ्गो र वस्तुनिष्ट अध्ययन गर्नु संभव नभएकाले मार्क्सबादीहरु सत्य निरुपण गर्दा ब्यबहारबाद र सारशङ्ग्रहबादको सट्टा द्वन्दात्मक भौतिकबाद र ऐतिहासिक भौतिकबादको प्रयोग गर्दछन्। बाह्रबूँदे सहमती र त्यसले ल्याएका सकारात्मक र नकारात्मक परीणामहरुको लेखाजोखा गर्ने क्रममा कतिपय मित्रहरुले ब्यबहारबादको प्रयोग गरीरहेको सन्दर्भमा मार्क्सबादी ढङ्गले यथार्थ प्रस्तूत गर्नुले नेपाली क्रान्तिको आगामी मार्ग तय गर्न मद्दत पुग्ने छ।
एमाले भित्रको बर्ग संघर्ष
भानु पौड्याल
कुनै जमाना थियो, तत्कालिन नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माले) को शैद्धान्तिक मूखपत्रको नाम ‘वर्ग संघर्ष’ थियो। त्यसो त पूर्वको कोअर्डिनेशन केन्द्रमा पश्चिमको मूक्ति मोर्चा समूह मिलेपछि थप मूखपत्र ‘मूक्ति मोर्चा’ पनि प्रकाशित हुन थाल्यो। त्यो जमानाको कुरा गर्दा यी दुई मूखपत्रहरुले पार्टी बर्ग सङघर्षको निरन्तर बिकासको माध्यामबाट श्रमजीबि वर्गको मूक्तिकोलागी लड्ने जोताहा किसानहरु र मज्दुरहरुको मोर्चा हो भन्ने देखाउंथे। यो जमानाको कुरा गर्दा, भ्रष्टचारी र राष्ट्रघातको माध्यामबाट आफ्नो जिन्दगीमा अकुत सम्पती र अत्याधुनिक सुबिधाको ‘नवयुग’ ल्याइसकेका एमालेका नेताहरु ‘सूर्य’को रापलाई एकलौटी बनाउने आपसी संघर्षमा ब्यस्त छन। आफ्नै नेताको बिरुद्धमा ‘वर्ग संघर्ष’को बिकास गर्न नेपाली जनताहरुसंग मिलेर संयुक्त ‘मूक्ति मोर्चा’ निर्माण गर्ने चेत को अभावमा कार्यकर्तागण भने किं कर्तव्य बिमूढ छ।
कुनै जमाना थियो, तत्कालिन नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माले) को शैद्धान्तिक मूखपत्रको नाम ‘वर्ग संघर्ष’ थियो। त्यसो त पूर्वको कोअर्डिनेशन केन्द्रमा पश्चिमको मूक्ति मोर्चा समूह मिलेपछि थप मूखपत्र ‘मूक्ति मोर्चा’ पनि प्रकाशित हुन थाल्यो। त्यो जमानाको कुरा गर्दा यी दुई मूखपत्रहरुले पार्टी बर्ग सङघर्षको निरन्तर बिकासको माध्यामबाट श्रमजीबि वर्गको मूक्तिकोलागी लड्ने जोताहा किसानहरु र मज्दुरहरुको मोर्चा हो भन्ने देखाउंथे। यो जमानाको कुरा गर्दा, भ्रष्टचारी र राष्ट्रघातको माध्यामबाट आफ्नो जिन्दगीमा अकुत सम्पती र अत्याधुनिक सुबिधाको ‘नवयुग’ ल्याइसकेका एमालेका नेताहरु ‘सूर्य’को रापलाई एकलौटी बनाउने आपसी संघर्षमा ब्यस्त छन। आफ्नै नेताको बिरुद्धमा ‘वर्ग संघर्ष’को बिकास गर्न नेपाली जनताहरुसंग मिलेर संयुक्त ‘मूक्ति मोर्चा’ निर्माण गर्ने चेत को अभावमा कार्यकर्तागण भने किं कर्तव्य बिमूढ छ।
Subscribe to:
Posts (Atom)